รวมบทความสุขภาพทางเพศที่ผ่านการเผยแพร่ตามขั้นตอนของเว็บไซต์ ค้นหาและเลือกอ่านตามหมวดได้เลย
เริมที่ปากมักเริ่มเป็นอาการแสบหรือเสียวซ่าแล้วตามด้วยตุ่มน้ำใสหลายตุ่มบริเวณริมฝีปากหรือรอบปาก และติดต่อได้จาก HSV ส่วนแผลร้อนในมักเป็นแผลเดี่ยวกลมหรือรีสีขาวหรือเหลืองขอบแดงที่อยู่ด้านในปากและไม่ติดต่อกัน แต่ลักษณะอาจทับซ้อน จึงไม่ควรฟันธงจากภาพอย่างเดียว หากแผลรุนแรง นานผิดปกติ หรือเป็นซ้ำบ่อยควรให้แพทย์หรือทันตแพทย์ประเมิน
เริมกลับมาเป็นซ้ำบ่อยอาจเกิดได้เพราะเชื้อยังคงอยู่ในร่างกาย แต่ไม่ได้แปลว่าได้รับเชื้อใหม่หรือคู่นอนมีพฤติกรรมนอกใจเสมอไป อาการครั้งต่อ ๆ มักสั้นและเบากว่าครั้งแรก แพทย์อาจพิจารณาการรักษาเมื่อเริ่มมีอาการหรือการรักษาแบบกดการกลับเป็นซ้ำ หากเป็นบ่อย เจ็บมาก หรือรบกวนชีวิต โดยควรยืนยันว่าเป็นเริมจริงและไม่เริ่มหรือปรับยาเอง
รู้จักอาการเริมที่อวัยวะเพศตั้งแต่แสบคัน ตุ่มน้ำ ไปจนถึงแผลเจ็บ พร้อมข้อควรรู้เรื่องอาการที่ไม่ชัดเจน โรคที่คล้ายกัน การตรวจ และช่วงที่ควรพบแพทย์
เริมติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้จากการสัมผัสผิวหนังหรือเยื่อบุบริเวณที่มีเชื้อระหว่างออรัลเซ็กซ์ เพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด หรือทางทวารหนัก รวมถึงช่วงที่ไม่มีตุ่มหรือแผลให้เห็น โดย HSV-1 จากปากอาจไปติดที่อวัยวะเพศผ่านออรัลเซ็กซ์ได้ ถุงยางและแผ่นกั้นช่วยลดความเสี่ยงแต่ป้องกันได้ไม่หมด และควรงดการสัมผัสทางเพศเมื่อมีอาการนำหรือตุ่มแผล
ได้ เริมที่ปาก โดยเฉพาะเชื้อ HSV-1 สามารถติดต่อผ่านการจูบได้ โดยความเสี่ยงสูงขึ้นเมื่อมีตุ่มหรือแผล แต่การแพร่เชื้ออาจเกิดได้แม้ยังไม่เห็นแผล จึงควรงดการจูบเมื่อมีอาการนำหรือแผล และพบผู้ให้บริการสุขภาพหากมีตุ่มหรือแผลผิดปกติ
ยารักษาเริมหลักคือยาต้านไวรัส เช่น acyclovir, valacyclovir และ famciclovir ซึ่งช่วยลดระยะหรือความรุนแรงของอาการ และอาจใช้ลดการกลับเป็นซ้ำตามข้อบ่งชี้ แต่ยังไม่มียาที่กำจัดเชื้อเริมให้หายขาด การเลือกยาและช่วงเวลาที่เริ่มใช้ควรประเมินโดยบุคลากรทางการแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อเป็นครั้งแรก ตั้งครรภ์ หรือมีอาการรุนแรง
ได้ ยังมีโอกาสแพร่เชื้อเริมได้แม้ไม่มีตุ่มหรือแผลให้เห็น เพราะไวรัสอาจถูกปล่อยจากผิวหนังในช่วงไม่มีอาการ ความเสี่ยงมักสูงกว่าเมื่อมีตุ่ม แผล หรืออาการแสบคันนำ แต่ไม่ได้เป็นศูนย์เมื่อผิวดูปกติ การบอกคู่นอน งดเพศสัมพันธ์ช่วงมีอาการ และใช้ถุงยางอย่างสม่ำเสมอช่วยลดความเสี่ยงได้
เริมยังรักษาให้หายขาดไม่ได้ แต่ควบคุมอาการได้ เรียนรู้บทบาทยาต้านไวรัส การรักษาครั้งแรก การรักษาเมื่อกำเริบ การกดการกลับเป็นซ้ำ และการลดการแพร่เชื้อ
เริมระยะแรกอาจเริ่มด้วยอาการคัน แสบ หรือเสียวซ่า ก่อนมีตุ่มน้ำหรือแผลเจ็บ และบางคนอาจมีไข้ ปวดเมื่อย หรือคลำต่อมน้ำเหลืองได้ แต่หลายคนอาการน้อยหรือไม่มีอาการเลย ลักษณะเพียงอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ หากมีตุ่มหรือแผลครั้งแรกควรพบบุคลากรทางการแพทย์เร็วเพื่อประเมินและพิจารณาเก็บตัวอย่างจากรอยโรคที่ยังสด
ยาต้านไวรัสแบบเป็นครั้งคราวใช้เมื่อเริ่มมีอาการกำเริบเพื่อช่วยให้ตอนนั้นสั้นลงหรือรุนแรงน้อยลง ส่วนการรักษาแบบกดการกลับเป็นซ้ำเป็นการใช้ตามแผนต่อเนื่องเพื่อลดจำนวนครั้งที่เป็นในคนที่เหมาะสม และอาจช่วยลดการแพร่ HSV-2 ในบางบริบท ทั้งสองแบบควรเลือกกับบุคลากรทางการแพทย์และไม่กำจัดเชื้อเริมออกจากร่างกาย
โดยทั่วไปแผลเริมที่อวัยวะเพศมักดีขึ้นภายในประมาณ 1–2 สัปดาห์ แต่ครั้งแรกอาจนานกว่านั้นและแต่ละคนไม่เท่ากัน แผลหายไม่ได้แปลว่าไวรัสถูกกำจัดออกจากร่างกาย
เมื่อมีภูมิคุ้มกันต่ำแล้วสงสัยเริม ควรพบแพทย์เร็วหากแผลกว้าง ลึก เจ็บมาก เป็นแผลเรื้อรัง มีแผลใหม่ต่อเนื่อง หรือไม่เริ่มดีขึ้นภายใน 7–10 วันหลังเริ่มยาต้านไวรัสที่แพทย์สั่ง หากปัสสาวะไม่ออก เจ็บตา ตามัว ไข้สูง สับสน หรือคอแข็ง ให้ไปฉุกเฉิน เพราะอาจเป็นภาวะแทรกซ้อนที่ต้องประเมินทันที
มีคำถามที่อยากคุยต่อ? ติดต่อผ่าน LINE ได้เลย เลือกเล่าเรื่องที่คุณอยากสอบถามได้อย่างเป็นส่วนตัว
