เข้าใจความเปลี่ยนแปลงของร่างกาย และสัญญาณที่ควรใส่ใจ เรียนรู้ภาพรวม คำถามที่พบบ่อย และสิ่งที่ควรคุยกับบุคลากรทางการแพทย์อย่างเป็นขั้นเป็นตอน
หน้านี้เป็นจุดเริ่มต้นเพื่อทำความเข้าใจ ไม่สามารถใช้ยืนยันสาเหตุหรือแทนการตรวจได้
ตกขาวที่มีกลิ่นเหม็นหรือเปลี่ยนจากปกติอาจเกี่ยวกับภาวะช่องคลอดเสียสมดุล การติดเชื้อ หรือการระคายเคือง แต่กลิ่นอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ ควรพบผู้ให้บริการเมื่อกลิ่นเปลี่ยนต่อเนื่องหรือมีคัน แสบ ปวดท้องน้อย เลือดออก หรือปัสสาวะแสบ
ตกขาวจากแบคทีเรีย BV หรือ bacterial vaginosis เกิดจากสมดุลแบคทีเรียในช่องคลอดเปลี่ยนไป อาจทำให้มีตกขาวบางสีขาวหรือเทาและกลิ่นคาวปลา แต่บางคนไม่มีอาการ สีหรือกลิ่นอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ จึงควรตรวจหาสาเหตุก่อนรักษา
ตกขาวมีเลือดปนหรือเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ควรให้แพทย์หรือคลินิกสุขภาพทางเพศประเมิน ไม่ควรสรุปสาเหตุจากสีเลือดเพียงอย่างเดียว การตรวจมักเริ่มจากซักประวัติ ตรวจช่องคลอดและปากมดลูก ตรวจการตั้งครรภ์เมื่อมีโอกาส ตรวจ STI และตรวจตกขาวตามอาการ แล้วจึงพิจารณาคัดกรองหรือส่งตรวจเพิ่มเติมตามผลตรวจ
ตกขาวสีน้ำตาลมักเกิดจากเลือดปริมาณเล็กน้อยผสมกับตกขาวหรือเลือดเก่าช่วงท้ายและหลังประจำเดือน แต่สีอย่างเดียวบอกสาเหตุไม่ได้ หากเกิดซ้ำ ไม่สัมพันธ์กับรอบเดือน หรือมีคัน กลิ่น ปวดท้องน้อย เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ หรือมีโอกาสตั้งครรภ์ ควรให้บุคลากรทางการแพทย์ประเมิน
ตกขาวสีขาวขุ่นอาจเป็นมูกและสารคัดหลั่งปกติ โดยเฉพาะถ้าไม่มีกลิ่นแรง คัน แสบ หรือเจ็บ แต่สีเพียงอย่างเดียวบอกสาเหตุไม่ได้ หากมีอาการร่วม สีหรือเนื้อสัมผัสเปลี่ยน ควรให้ผู้ให้บริการประเมินและตรวจตามความเหมาะสม
ตกขาวสีขาวข้นเป็นก้อนคล้ายนมบูดพบได้ในเชื้อราในช่องคลอด แต่ลักษณะอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ ควรสังเกตอาการร่วมและตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะถ้าเป็นครั้งแรก เป็นซ้ำ หรือตั้งครรภ์
ยาปฏิชีวนะอาจเพิ่มโอกาสเชื้อราในช่องคลอดจนคันหรือมีตกขาวเปลี่ยนได้ แต่ไม่ใช่ทุกกรณีและอาการอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ ควรใช้ยาปฏิชีวนะตามที่สั่ง แจ้งผู้สั่งยา และเข้ารับการประเมินหากอาการไม่ชัดเจน รุนแรง หรือนานขึ้น
หลังไม่มีประจำเดือนครบ 12 เดือน ตกขาวที่เพิ่งเปลี่ยนไป มีกลิ่นหรืออาการร่วม และโดยเฉพาะเลือดปนหรือตกขาวสีน้ำตาล ควรนัดตรวจ ไม่ควรเดาสาเหตุจากสีเพียงอย่างเดียว
หลังประจำเดือนหมด ตกขาวอาจมีน้อยลงหรือข้นขึ้นตามรอบฮอร์โมน และมูกสีน้ำตาลเล็กน้อยที่อยู่ติดกับวันท้าย ๆ อาจเป็นเลือดจากรอบเดือนที่ออกช้าหรือเลือดออกกะปริดกะปรอย แต่สีเพียงอย่างเดียวบอกสาเหตุไม่ได้ หากเป็นซ้ำ ออกนอกช่วงปกติ มีกลิ่น คัน ปวด หรือมีเลือดออกผิดปกติ ควรพบผู้ให้บริการเพื่อตรวจ
ตกขาวหรือของเหลวที่เห็นหลังมีเพศสัมพันธ์อาจมากขึ้นชั่วคราวได้ แต่ถ้ามีกลิ่น สี หรือเนื้อสัมผัสเปลี่ยน คัน แสบ เจ็บ ปวดท้องน้อย หรือมีเลือดออก ควรตรวจ เพราะดูจากลักษณะเพียงอย่างเดียวไม่พอจะบอกสาเหตุ
ตกขาวก่อนมีประจำเดือนอาจมีปริมาณมากขึ้นหรือข้นเหนียวขึ้นหลังตกไข่ เพราะฮอร์โมนในรอบเดือนเปลี่ยน แต่แต่ละคนและแต่ละรอบไม่เหมือนกัน ลักษณะที่มีกลิ่นแรง คัน แสบ ปวด หรือมีเลือดออกนอกช่วงประจำเดือนไม่ควรสรุปว่าเป็นการเปลี่ยนตามรอบเดือนโดยไม่ตรวจ
กลิ่นคาวปลาอาจพบในภาวะแบคทีเรียในช่องคลอดเสียสมดุลหรือ BV โดยเฉพาะหลังมีเพศสัมพันธ์ แต่กลิ่นอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ ควรตรวจหาสาเหตุและหลีกเลี่ยงการสวนล้าง
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศผ่าน LINE ได้อย่างเป็นส่วนตัว เลือกคุยเรื่องที่คุณอยากเข้าใจเพิ่มเติมได้เลย
ปรึกษาเรื่องสุขภาพผ่าน LINE
