ตกขาวมีกลิ่นเหม็นผิดปกติ

ตกขาวปกติมักใสหรือขาว และไม่มีกลิ่นแรงหรือกลิ่นเหม็น โดยปริมาณและความเหนียวอาจเปลี่ยนได้ตามรอบเดือน การตกไข่ การตั้งครรภ์ หรือการใช้การคุมกำเนิด หากกลิ่นเปลี่ยนชัดเจนจนรู้สึกเหม็น คาว หรือไม่เหมือนเดิม โดยเฉพาะเมื่อมีสี เนื้อ หรือปริมาณเปลี่ยนร่วมด้วย ควรคิดว่าเป็นอาการที่ต้องประเมิน ไม่ใช่เรื่องที่ควรพยายามกลบกลิ่นอย่างเดียว ข้อมูลพื้นฐานเรื่องตกขาวปกติและสัญญาณที่ควรขอความช่วยเหลือดูได้จาก NHS

กลิ่นเหม็นผิดปกติอาจเกิดจากอะไร

สาเหตุที่พบบ่อยของอาการตกขาวร่วมกับกลิ่น ได้แก่ ภาวะช่องคลอดเสียสมดุลจากแบคทีเรีย หรือ BV และการติดเชื้อทริโคโมแนส ส่วนเชื้อราในช่องคลอดอาจทำให้คัน แสบ แดง หรือมีตกขาวข้นได้ ขณะที่การอักเสบของปากมดลูกก็ทำให้ตกขาวผิดปกติได้เช่นกัน แต่แต่ละภาวะมีอาการทับซ้อนกัน และบางคนแทบไม่มีอาการอื่น จึงไม่ควรใช้กลิ่นหรือสีเพียงอย่างเดียวฟันธงว่าเป็นโรคใด

กลิ่นที่สังเกตได้ชัดหลังมีเพศสัมพันธ์อาจเป็นเบาะแสของการเปลี่ยนแปลงในช่องคลอด แต่ไม่ได้ยืนยันว่าเกิดจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรือใช้สรุปเกี่ยวกับคู่นอนและเวลาที่เริ่มติดเชื้อได้ การติดเชื้อบางชนิดอาจไม่มีอาการ และสาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้อ เช่น การระคายเคืองจากผลิตภัณฑ์หอม การสวนล้าง หรือสารเคมี ก็ทำให้รู้สึกผิดปกติได้

ควรสังเกตอะไรประกอบ ไม่ใช่ดมกลิ่นอย่างเดียว

ลองสังเกตว่ามีคัน แสบ เจ็บ แดง ปัสสาวะแสบ เลือดออกระหว่างรอบเดือนหรือหลังมีเพศสัมพันธ์ ปวดท้องน้อย หรือมีแผลและตุ่มร่วมด้วยหรือไม่ การมีอาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าเป็นสาเหตุใดแน่นอน แต่ช่วยให้ผู้ให้บริการเลือกการตรวจได้เหมาะขึ้น โดยเฉพาะเมื่อกลิ่นไม่หายหรือเป็นซ้ำ

ไม่ควรแปลความหมายแบบตายตัวว่า “กลิ่นคาวปลาเท่ากับ BV” หรือ “ไม่คันจึงไม่ติดเชื้อ” แนวทางของ CDC Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines 2021 ระบุว่าประวัติอย่างเดียวไม่พอสำหรับวินิจฉัยอาการช่องคลอดอักเสบอย่างแม่นยำ และอาการจากหลายสาเหตุอาจคล้ายกัน

การตรวจที่คลินิกอาจมีอะไรบ้าง

ผู้ให้บริการจะถามเรื่องช่วงเริ่มมีกลิ่น รอบเดือน อาการร่วม กิจกรรมทางเพศ การสวนล้าง และผลิตภัณฑ์ที่ใช้ จากนั้นอาจตรวจภายนอกและเก็บตัวอย่างสารคัดหลั่งตามความเหมาะสม การประเมินอาจใช้การวัดค่า pH การทดสอบ KOH การส่องดูตัวอย่างสดด้วยกล้องจุลทรรศน์ หรือการตรวจทางห้องปฏิบัติการอื่น เช่น การตรวจแบบโมเลกุลเมื่อสงสัยเชื้อบางชนิด

ค่า pH ที่สูงกว่า 4.5 พบได้บ่อยใน BV หรือทริโคโมแนส แต่ไม่จำเพาะต่อโรคใดโรคหนึ่ง และผลส่องกล้องที่ไม่พบเชื้อก็ไม่ได้ตัดการติดเชื้อออกเสมอ หากอาการต่อเนื่องแต่ยังหาสาเหตุไม่ชัด ผู้ให้บริการอาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติมหรือส่งต่อเพื่อประเมิน

ตอนนี้ควรทำอย่างไร

ถ้ากลิ่นเปลี่ยนต่อเนื่องหรือรบกวนชีวิตประจำวัน ควรนัดตรวจแทนการซื้อผลิตภัณฑ์รักษาตามลักษณะกลิ่น ระหว่างรอพบผู้ให้บริการ จดวันที่เริ่มมีอาการ การเปลี่ยนแปลงของสีหรือเนื้อ อาการร่วม รอบเดือน ผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ใช้ และความเป็นไปได้ของการตั้งครรภ์ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ซักประวัติได้ตรงขึ้น แต่ไม่ใช่การวินิจฉัยด้วยตนเอง

ล้างเฉพาะผิวภายนอกอย่างอ่อนโยนด้วยน้ำและผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีกลิ่นหอมก็เพียงพอ หลีกเลี่ยงสบู่หรือเจลหอม สเปรย์และผ้าเช็ดทำความสะอาดที่มีกลิ่น รวมถึงการสวนล้างช่องคลอด เพราะอาจระคายเคืองและรบกวนสมดุลตามธรรมชาติ การดูแลเหล่านี้ช่วยลดการระคายเคือง แต่ไม่แทนการตรวจหรือการรักษาตามสาเหตุ

เมื่อไรควรรีบพบผู้ให้บริการ

ควรขอคำแนะนำทางการแพทย์เมื่อกลิ่น สี เนื้อ หรือปริมาณตกขาวเปลี่ยน หรือมีคัน เจ็บ ปัสสาวะแสบ เลือดออกผิดปกติ หรือปวดท้องน้อย หากมีไข้ ปวดท้องน้อยมาก หน้ามืด เลือดออกมาก หรืออาการทรุดลง ให้ไปสถานพยาบาลโดยเร็ว หากกำลังตั้งครรภ์และมีเลือดออกหรือน้ำใสไหลต่อเนื่อง ควรติดต่อผู้ดูแลครรภ์ทันที ข้อมูลจาก กรมควบคุมโรค ก็แนะนำให้ตรวจเมื่อมีตกขาวผิดปกติ มีกลิ่นหรือเปลี่ยนสีต่อเนื่องหลายวัน โดยเฉพาะเมื่อมีอาการร่วม

หากต้องการอ่านภาพรวมเพิ่มเติม สามารถดู คู่มือเรื่องตกขาว ได้ กลิ่นเหม็นผิดปกติไม่ใช่เรื่องน่าอาย และการไปตรวจไม่ได้หมายความว่าต้องเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เสมอ การตรวจช่วยแยกสาเหตุและทำให้ได้รับคำแนะนำที่เหมาะสมกว่าเดาจากลักษณะภายนอก

มีข้อสงสัย คุยต่อได้

มีคำถามเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศหรืออยากเข้าใจข้อมูลเพิ่มเติม? สามารถปรึกษาเรื่องสุขภาพผ่าน LINEได้อย่างเป็นส่วนตัว เลือกคุยเรื่องที่คุณอยากสอบถามได้เลย