รู้จัก HPV อาการ การตรวจ และการป้องกันอย่างเหมาะสม เรียนรู้ภาพรวม คำถามที่พบบ่อย และสิ่งที่ควรคุยกับบุคลากรทางการแพทย์อย่างเป็นขั้นเป็นตอน
หน้านี้เป็นจุดเริ่มต้นเพื่อทำความเข้าใจ ไม่สามารถใช้ยืนยันสาเหตุหรือแทนการตรวจได้
คนที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องอาจมีหูดหงอนไก่ขนาดใหญ่หรือหลายแห่ง ตอบสนองต่อการรักษาน้อย และกลับเป็นซ้ำบ่อยขึ้น จึงควรติดตามการตอบสนองและประเมินรอยโรคที่ผิดปกติ โดยเฉพาะเมื่อมีสีคล้ำ แข็งติดเนื้อ เลือดออก เป็นแผล โตขึ้น หรือไม่ดีขึ้นตามการรักษา
หูดหงอนไก่ผู้ชายคือหูดบริเวณอวัยวะเพศหรือรอบทวารหนักที่สัมพันธ์กับเชื้อ HPV บางชนิด อาจเป็นตุ่มเดี่ยวหรือหลายตุ่มและบางคนไม่มีอาการ การเห็นตุ่มจากลักษณะภายนอกยังยืนยันโรคไม่ได้ จึงควรให้บุคลากรสุขภาพตรวจ โดยเฉพาะถ้าตุ่มเลือดออก เป็นแผล แข็ง โตเร็ว หรือทำให้ปัสสาวะลำบาก
เมื่อตั้งครรภ์ หูดหงอนไก่อาจโตหรือเปราะง่ายขึ้น และยาทาบางชนิดไม่ควรใช้ การตรวจและเลือกว่าจะรักษา ติดตาม หรือเอาหูดออกต้องให้ผู้ดูแลครรภ์ประเมินเป็นรายคน ส่วนการผ่าคลอดไม่ได้จำเป็นเพียงเพราะมีหูด เว้นแต่หูดกีดขวางทางคลอดหรือเสี่ยงเลือดออกมาก
หูดหงอนไก่อาจยุบเองได้ในบางคน แต่ก็อาจคงเดิมหรือเพิ่มขึ้น การที่ตุ่มหายไม่ได้ยืนยันว่า HPV หมด จึงควรตรวจเพื่อยืนยันว่าเป็นหูดและประเมินว่าควรติดตามหรือรักษาอย่างไร
หูดหงอนไก่เกิดจาก HPV และติดต่อหลักผ่านการมีเพศสัมพันธ์หรือการสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศอย่างใกล้ชิด รวมถึงทางช่องคลอด ทวารหนัก และออรัล โดยแพร่ได้แม้ไม่มีหูดให้เห็น ถุงยางช่วยลดความเสี่ยงแต่ป้องกันไม่ได้ทั้งหมด และไม่สามารถระบุได้แน่ชัดว่าได้รับเชื้อจากใครหรือเมื่อไร
เปรียบเทียบการเฝ้าดูอาการ ยาทาเฉพาะที่ จี้เย็น จี้ไฟฟ้า เลเซอร์ และผ่าตัด พร้อมข้อควรระวังเรื่องการซื้อยามาใช้เอง การตั้งครรภ์ และการกลับเป็นซ้ำ
หูดหงอนไก่ในผู้หญิงอาจเกิดได้ทั้งบริเวณปากช่องคลอด ช่องคลอด ปากมดลูก หรือรอบทวารหนัก และบางคนไม่มีอาการ การดูจากก้อนหรือภาพอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ จึงควรให้บุคลากรสุขภาพตรวจ โดยเฉพาะเมื่อก้อนเลือดออก เป็นแผล แข็ง โตเร็ว หรือเกิดระหว่างตั้งครรภ์
โดยทั่วไปคนที่เคยเป็นหูดหงอนไก่ยังอาจฉีดวัคซีน HPV ได้ เพราะการเคยติดเชื้อไม่ได้แปลว่าได้รับเชื้อ HPV ครบทุกชนิด วัคซีนอาจช่วยป้องกันการติดเชื้อชนิดที่ยังไม่เคยได้รับ แต่ไม่รักษา HPV หรือหูดที่มีอยู่แล้ว ควรประเมินประวัติการฉีด สุขภาพ อายุ และข้อควรระวังกับบุคลากรสุขภาพ
วัคซีน HPV ที่ครอบคลุมเชื้อชนิด 6 และ 11 ช่วยป้องกันการติดเชื้อใหม่ที่เป็นสาเหตุสำคัญของหูดหงอนไก่ได้ แต่ไม่รักษาเชื้อ HPV หรือหูดที่มีอยู่แล้ว ผู้ที่ยังไม่ได้ฉีดหรือฉีดไม่ครบควรปรึกษาสถานพยาบาลเรื่องชนิดวัคซีน อายุ สิทธิ และกำหนดการที่ใช้ในประเทศไทย โดยเฉพาะผู้ตั้งครรภ์ ผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือมีประวัติแพ้วัคซีน
ถ้าคู่นอนเป็นหูดหงอนไก่ ไม่จำเป็นต้องตรวจ HPV แบบทั่วไปทุกคน แต่ควรสังเกตตุ่มหรือแผลและไปพบบุคลากรสุขภาพหากมีอาการ แพทย์อาจประเมินโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นตามความเสี่ยง ให้คุยกันโดยไม่กล่าวโทษ งดเพศสัมพันธ์ขณะยังมีหูด และใช้ถุงยางเมื่อตัดสินใจกลับมามีเพศสัมพันธ์ เพราะถุงยางลดความเสี่ยงได้แต่ป้องกัน HPV ไม่ได้ทั้งหมด
ถ้ายังมีหูดหงอนไก่ให้เห็น ควรงดการมีเพศสัมพันธ์และการสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศจนกว่าหูดจะหายไป เพราะ HPV แพร่ได้จากการสัมผัสแม้ไม่สอดใส่ ถุงยางช่วยลดความเสี่ยงแต่ไม่ป้องกันทั้งหมด และหลังหูดหายยังไม่ทราบแน่ชัดว่าแพร่เชื้อได้นานเท่าใด
โดยทั่วไปไม่ต้องตรวจ HPV เพื่อยืนยันหูดหงอนไก่ และไม่ต้องคัดกรองปากมดลูกถี่ขึ้นเพียงเพราะมีหูด แต่ผู้ที่มีปากมดลูกควรคัดกรองตามเกณฑ์ปกติของพื้นที่และความเสี่ยงของตนเอง หากรอยโรคผิดลักษณะหรือไม่แน่ใจควรให้บุคลากรสุขภาพตรวจ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศผ่าน LINE ได้อย่างเป็นส่วนตัว เลือกคุยเรื่องที่คุณอยากเข้าใจเพิ่มเติมได้เลย
ปรึกษาเรื่องสุขภาพผ่าน LINE
