Trichomonas คืออะไร
Trichomonas vaginalis เป็นโปรโตซัวที่ติดเชื้อบริเวณทางเดินสืบพันธุ์และติดต่อได้จากเพศสัมพันธ์ โดยเฉพาะการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด เชื้อนี้ไม่ใช่หนอนหรือพยาธิตัวใหญ่ คำว่า “พยาธิช่องคลอด” เป็นคำเรียกที่พบในคำค้นทั่วไป การติดเชื้อรักษาได้ แต่หากปล่อยไว้สามารถอยู่นานและส่งต่อให้คู่นอนได้
อาการที่อาจพบ
ผู้หญิงบางคนมีตกขาวกระจาย มีกลิ่น หรือเหลืองเขียวและอาจเป็นฟอง ร่วมกับคัน แดง เจ็บเวลาปัสสาวะ หรือเจ็บเวลามีเพศสัมพันธ์ ส่วนผู้ชายจำนวนมากไม่มีอาการ แต่อาจมีปัสสาวะแสบหรือมีสารคัดหลั่งจากท่อปัสสาวะ การไม่มีอาการจึงไม่ได้ตัดการติดเชื้อ โดยเฉพาะเมื่อคู่นอนมีผลตรวจเป็นบวก
สีไม่ใช่คำตอบสุดท้าย
ตกขาวเขียวหรือเหลืองยังเกิดได้จากการอักเสบของปากมดลูก หนองใน หนองในเทียม หรือสาเหตุอื่น ส่วนกลิ่นคาวปลาอาจพบใน BV และตกขาวขาวข้นคันอาจพบในเชื้อรา การวินิจฉัยจากสีหรือกลิ่นเพียงอย่างเดียวจึงเสี่ยงได้รับยาผิดชนิด
ตรวจอย่างไร
แพทย์จะซักประวัติ ตรวจอวัยวะเพศและอาจตรวจภายใน เก็บตัวอย่างจากช่องคลอดหรือปากมดลูกเพื่อตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ การตรวจแอนติเจน หรือการตรวจโมเลกุล/NAAT ตามความพร้อมและข้อบ่งชี้ การตรวจแบบ wet mount ที่ไม่พบเชื้อไม่ได้ตัดโรคออกเสมอ เพราะมีความไวจำกัด
เมื่อสงสัยหรือยืนยัน Trichomonas ควรประเมิน STI อื่นตามความเสี่ยง เช่น HIV ซิฟิลิส หนองใน และหนองในเทียม เพราะอาจติดพร้อมกันได้ การคุยเรื่องเพศสัมพันธ์กับผู้ให้บริการเป็นความลับและช่วยให้เลือกการตรวจได้ตรงจุด
รักษาและดูแลคู่นอน
การรักษาใช้ยากลุ่มที่ออกฤทธิ์ต่อ Trichomonas เช่น nitroimidazole โดยบุคลากรทางการแพทย์เป็นผู้เลือกยาและวิธีใช้ ไม่ควรซื้อยากินหรือยาสอดมาทดลองเอง เพราะยาบางชนิดไม่เหมาะกับเชื้อนี้และอาจทำให้อาการอื่นถูกบดบัง
คู่นอนปัจจุบันควรได้รับการประเมินและรักษาตามคำแนะนำเพื่อป้องกันการติดซ้ำ ควรงดเพศสัมพันธ์จนทุกฝ่ายรักษาครบและอาการหาย การติดเชื้อในผู้หญิงมีโอกาสกลับมาใหม่ จึงอาจได้รับคำแนะนำให้ตรวจซ้ำตามช่วงเวลาที่เหมาะสม
ถ้าตั้งครรภ์หรือมีอาการรุนแรง
ผู้ตั้งครรภ์ที่มีอาการควรแจ้งผู้ดูแลครรภ์และตรวจ ไม่ควรปกปิดอาการหรือหยุดยาเอง Trichomonas ที่ไม่ได้รักษาสัมพันธ์กับผลลัพธ์การตั้งครรภ์บางอย่าง เช่น คลอดก่อนกำหนด ถ้ามีเลือดออก น้ำใสไหล ปวดท้องน้อยรุนแรง ไข้ หรือหน้ามืด ควรรับการประเมินเร่งด่วน
ป้องกันอย่างไร
ใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกต้องทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ลดการเปลี่ยนคู่นอนโดยไม่ตรวจ และหลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด การตรวจเมื่อมีความเสี่ยงหรือเมื่อคู่นอนมีอาการช่วยให้ได้รับการรักษาเร็ว ไม่ควรตำหนิตัวเองหรือคู่นอน เพราะการติดเชื้ออาจไม่มีอาการและระยะเวลาที่ติดเชื้อไม่สามารถสรุปจากวันที่เริ่มมีอาการได้
อ่านต่อในหมวดตกขาว
ดูภาพรวมเรื่องสีและสาเหตุที่แยกจากกันยากได้ที่ ตกขาวคืออะไร สีต่าง ๆ บอกอะไร และรักษาอย่างไร หากมีกลิ่นคาวปลาอ่าน ตกขาวมีกลิ่นคาวปลา และถ้ากำลังตั้งครรภ์อ่าน ตกขาวระหว่างตั้งครรภ์
