หนองในติดต่ออย่างไร

หนองในเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์จากแบคทีเรีย Neisseria gonorrhoeae คำตอบสั้น ๆ ของคำถามว่า “หนองในติดต่ออย่างไร” คือ เชื้อแพร่หลักเมื่อมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทางทวารหนัก หรือทางปากกับผู้ที่มีเชื้อ การติดเชื้ออาจอยู่ที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือคอได้ จึงไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะอวัยวะเพศเท่านั้น ข้อมูล CDC และ ข้อมูล WHO ระบุแนวทางนี้สอดคล้องกัน

หนองในติดต่อผ่านทางไหน

การมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทางทวารหนัก หรือทางปากโดยไม่ได้ใช้ถุงยางกับผู้ที่มีเชื้อ เป็นช่องทางหลักที่หนองในแพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่ง การมีเพศสัมพันธ์ทางปากอาจทำให้เชื้ออยู่ที่คอ ส่วนการมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักอาจทำให้เชื้ออยู่ที่ทวารหนักได้ ความเสี่ยงจึงควรประเมินจากบริเวณที่มีการสัมผัสจริง ไม่ใช่ดูเฉพาะอาการบริเวณอวัยวะเพศ CDC อธิบายช่องทางการแพร่เชื้อ

ไม่มีอาการก็อาจส่งต่อเชื้อได้

หนองในไม่ได้ทำให้ทุกคนมีอาการ ผู้หญิงจำนวนมากอาจไม่รู้สึกผิดปกติ ขณะที่การติดเชื้อที่คอก็มักไม่มีอาการ ผู้ติดเชื้อจึงอาจไม่รู้ว่าตนเองมีเชื้อและแพร่ต่อระหว่างมีเพศสัมพันธ์ได้ การที่คู่นอนไม่มีหนอง ไม่แสบปัสสาวะ หรือดูปกติ จึงไม่ใช่หลักฐานว่าไม่มีหนองใน WHO ระบุว่าการติดเชื้อที่คอและอาการในผู้หญิงมักไม่ชัดเจน

ทางปากและทางทวารหนักควรบอกบุคลากรด้วย

ถ้ามีการติดเชื้อที่ทวารหนัก อาจมีสารคัดหลั่ง คัน เจ็บ เลือดออก หรือเจ็บขณะถ่าย แต่บางคนไม่มีอาการ ส่วนการติดเชื้อที่คออาจไม่มีอาการ หรือมีเจ็บคอและคอแดง อาการเหล่านี้ใช้ยืนยันหนองในไม่ได้ และไม่ควรพยายามระบุตำแหน่งติดเชื้อด้วยการสังเกตเอง หากไปตรวจควรบอกตามจริงว่ามีการสัมผัสทางปากหรือทางทวารหนักหรือไม่ เพื่อให้บุคลากรพิจารณาตรวจจากตำแหน่งที่เกี่ยวข้อง

การส่งต่อระหว่างคลอด

ผู้ตั้งครรภ์ที่มีหนองในอาจส่งต่อเชื้อให้ทารกระหว่างคลอด และทารกอาจเกิดการติดเชื้อที่ตาได้ หากกำลังตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์แล้วมีอาการ มีคู่นอนที่ตรวจพบหนองใน หรือมีการสัมผัสเสี่ยง ควรแจ้งบุคลากรทางการแพทย์โดยเร็วเพื่อรับการตรวจและการดูแลที่เหมาะสม ไม่ควรซื้อยารับประทานเอง

วิธีลดโอกาสรับหรือส่งต่อเชื้อ

• ใช้ถุงยางอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทางทวารหนัก หรือทางปาก ถุงยางช่วยลดโอกาสรับหนองใน แต่ไม่ควรตีความว่าเป็นการป้องกันได้แน่นอนทุกกรณี WHO ระบุว่าการใช้ถุงยางสม่ำเสมอและถูกต้องช่วยป้องกันหนองในได้มาก
• หากคู่นอนมีหนองในหรือมีอาการที่สงสัยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ควรงดการมีเพศสัมพันธ์ไว้ก่อนและไปขอคำแนะนำเรื่องการตรวจ ไม่ควรแบ่งยาหรือใช้ยาของผู้อื่น
• ถ้าตรวจพบหนองใน ให้ทำตามการรักษาของบุคลากรและแจ้งคู่นอนให้เข้ารับการประเมิน การกลับไปมีเพศสัมพันธ์เร็วเกินไปหรือคู่นอนไม่ได้รับการดูแล อาจทำให้ติดเชื้อซ้ำได้ CDC แนะนำให้รออย่างน้อย 7 วันหลังได้รับยาครบ และจนคู่นอนได้รับการรักษาแล้ว

เมื่อมีความเสี่ยง ควรตรวจอย่างไร

อาการอย่างแสบปัสสาวะ ตกขาว หรือมีสารคัดหลั่งไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นหนองใน เพราะมีโรคและภาวะอื่นที่ทำให้เกิดอาการคล้ายกัน การตรวจอาจใช้ปัสสาวะ และอาจเก็บตัวอย่างด้วยการป้ายจากคอ ทวารหนัก ปากมดลูก หรือท่อปัสสาวะตามตำแหน่งที่สัมผัส อาการและสีของสารคัดหลั่งเพียงอย่างเดียวจึงไม่ใช่เหตุผลในการวินิจฉัยตนเอง CDC อธิบายการเลือกตัวอย่างตรวจตามตำแหน่งที่เกี่ยวข้อง

อาการแบบไหนควรพบแพทย์เร็ว

ควรไปสถานพยาบาลเร็วหากมีตาแดง ปวดตา มีหนองจากตา หรือตามัว มีไข้สูง ผื่นร่วมกับปวดหรือบวมข้อ ปวดท้องน้อยมากหรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ หรือปวดบวมอัณฑะมาก หากมีอาการระหว่างตั้งครรภ์หรือสงสัยตั้งครรภ์ก็ควรแจ้งบุคลากรโดยเร็วเช่นกัน เพราะหนองในที่ไม่ได้รับการดูแลอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้ WHO สรุปภาวะแทรกซ้อนและสัญญาณจากการติดเชื้อแพร่กระจาย

สรุปเรื่องการติดต่อ

หนองในแพร่หลักผ่านเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทางทวารหนัก และทางปากกับผู้ที่มีเชื้อ รวมถึงการส่งต่อระหว่างคลอด ผู้ติดเชื้ออาจไม่มีอาการ โดยเฉพาะเมื่อเชื้ออยู่ที่คอหรือในผู้หญิง การใช้ถุงยางอย่างถูกต้องสม่ำเสมอช่วยลดความเสี่ยง แต่เมื่อมีการสัมผัสเสี่ยงหรือคู่นอนตรวจพบเชื้อ ควรตรวจตามตำแหน่งที่สัมผัสและรับคำแนะนำจากบุคลากร ไม่ควรตัดสินจากอาการหรือซื้อยารักษาเอง

อ่านเพิ่มเติมในบทความภาพรวมของหมวดนี้เพื่อทำความเข้าใจอาการ การตรวจ และการดูแลที่เกี่ยวข้อง

มีข้อสงสัย คุยต่อได้

มีคำถามเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศหรืออยากเข้าใจข้อมูลเพิ่มเติม? สามารถปรึกษาเรื่องสุขภาพผ่าน LINEได้อย่างเป็นส่วนตัว เลือกคุยเรื่องที่คุณอยากสอบถามได้เลย