หูดหงอนไก่ระยะแรกเป็นอย่างไร? สังเกตอาการและแยกจากตุ่มอื่น

คำตอบสั้น ๆ: ระยะแรกของหูดหงอนไก่อาจเป็นตุ่มเล็ก ๆ สีเดียวกับผิวหรือเข้มกว่าผิวเล็กน้อย อาจมีตุ่มเดียวหรือหลายตุ่ม และมักไม่เจ็บ แต่รูปร่างเพียงอย่างเดียววินิจฉัยไม่ได้ เพราะปุ่มผิวปกติ ติ่งเนื้อ หูดข้าวสุก เริม และซิฟิลิสบางระยะอาจดูคล้ายกัน

อย่าบีบ ตัด จี้ หรือทายากำจัดหูดทั่วไปเองบริเวณอวัยวะเพศ หากมีตุ่มใหม่ที่ไม่ทราบสาเหตุควรให้บุคลากรสุขภาพตรวจอย่างเป็นส่วนตัว

หูดหงอนไก่ระยะแรกมักเริ่มอย่างไร

หูดอาจเริ่มจากตุ่มขนาดเล็กบนผิวหรือเยื่อบุ บางคนมีเพียงตุ่มเดียวจนสังเกตยาก บางคนพบหลายตุ่มอยู่ใกล้กัน ตุ่มอาจเรียบ แบน นูน นิ่ม หรือมีขั้ว และอาจค่อย ๆ โตหรือเพิ่มจำนวนจนมีพื้นผิวขรุขระคล้ายดอกกะหล่ำ อาการมักไม่มาก จึงไม่ได้มีทุกคนที่รู้สึกคันหรือเจ็บ

อาการอาจปรากฏหลังรับเชื้อเป็นหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน และอาจสังเกตเห็นช้ากว่านั้น การพบตุ่มหลังมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดจึงไม่ได้พิสูจน์ว่าได้รับเชื้อจากครั้งนั้น และไม่สามารถระบุผู้แพร่เชื้อได้จากเวลาเริ่มมีอาการ

สีและผิวของตุ่มบอกโรคได้ไหม

สีของตุ่มอาจใกล้เคียงสีผิว ขาว แดง หรือเข้มกว่าผิว ขึ้นกับสีผิวเดิม ตำแหน่ง การเสียดสี และการอักเสบ สีจึงไม่ใช่เกณฑ์พอสำหรับวินิจฉัย ไม่ควรใช้การค้นรูปหรือเทียบสีเพียงอย่างเดียวตัดสินว่าเป็นหูดหงอนไก่

มักขึ้นตรงไหนได้บ้าง

• รอบปากช่องคลอด แคม ฝีเย็บ หรือบริเวณปากช่องคลอด
• หนังหุ้มปลาย ลำอวัยวะเพศ หรือถุงอัณฑะ
• ผิวหนังรอบทวารหนัก ฝีเย็บ และบางครั้งภายในคลองทวารหนัก
• ใกล้ท่อปัสสาวะ หรือด้านในช่องคลอด ปากมดลูก และอวัยวะภายในบางตำแหน่ง

หากมีหูดภายนอกรอบทวารหนัก แพทย์อาจพิจารณาตรวจคลองทวารหนักด้วย เพราะอาจมีรอยโรคด้านในร่วมด้วย ตำแหน่งที่พบไม่ได้บอกพฤติกรรมของผู้ป่วย และผู้ติดเชื้อบางคนไม่มีรอยโรคให้เห็นเลย

อาการร่วมที่ควรตรวจเร็ว

ควรนัดตรวจหากตุ่มคัน แสบ เจ็บ เลือดออก เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ หรือทำให้ปัสสาวะเปลี่ยนทิศทาง หากปวดมาก มีเลือดออกมาก ปัสสาวะไม่ออก ไข้ หรือแผลลุกลาม ควรรับการประเมินเร่งด่วน รอยโรคสีคล้ำ แข็ง ติดแน่น เป็นแผล หรือโตเร็วก็ไม่ควรรอให้หายเอง เพราะอาจต้องตัดชิ้นเนื้อเพื่อแยกสาเหตุอื่น

ตุ่มที่คล้ายหูดแต่เป็นโรคอื่นได้

ปุ่มผิวปกติและติ่งเนื้อ

ต่อมและปุ่มผิวตามธรรมชาติหรือ skin tag บางชนิดอาจมีสีและรูปร่างคล้ายหูด แต่ไม่ใช่การติดเชื้อ การพยายามตัดเองอาจทำให้เลือดออกและติดเชื้อ

เริมและซิฟิลิส

เริมจาก HSV มักมีตุ่มน้ำหรือแผลที่เจ็บ และเป็นคนละไวรัสกับ HPV เริมยังไม่มีการรักษาที่กำจัดไวรัสออกจากร่างกาย แม้แพทย์จะมียาช่วยควบคุมอาการ ส่วนซิฟิลิสระยะที่สองอาจมีรอยโรคคล้ายหูดบางแบบ การตรวจซิฟิลิสจึงจำเป็นเมื่อประวัติและลักษณะเข้าได้ การใช้ยาทาหูดโดยไม่ตรวจอาจทำให้วินิจฉัยล่าช้า

แพทย์ตรวจอย่างไร

แพทย์หรือพยาบาลจะซักอาการ ระยะเวลาที่เริ่มเห็น จำนวนตำแหน่ง การปวดคัน เลือดออก และประวัติเสี่ยง จากนั้นตรวจดูผิวหนังและเยื่อบุ อาจตรวจภายในช่องคลอด ทวารหนัก หรือท่อปัสสาวะตามตำแหน่ง ไม่จำเป็นต้องมีการตรวจเลือดหรือปัสสาวะเพื่อยืนยันหูดทุกกรณี และไม่ควรใช้ HPV test เป็นการตรวจหูดโดยตรง

หากรอยโรคผิดปกติ วินิจฉัยไม่แน่ใจ ไม่ตอบสนองต่อการรักษา หรือผู้ป่วยมีภูมิคุ้มกันบกพร่อง แพทย์อาจพิจารณาตัดชิ้นเนื้อ การตรวจนี้ช่วยแยกโรคผิวหนัง ซิฟิลิส รอยโรคก่อนมะเร็ง หรือมะเร็งที่มีลักษณะคล้ายหูด

ระหว่างรอตรวจควรทำอะไร

หลีกเลี่ยงการเกา บีบ ตัด จี้ และการใช้ยากำจัดหูดมือหรือเท้า รักษาความสะอาดโดยไม่ขัดถูแรง และพักการมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะได้รับการประเมิน หากมีคู่นอนควรคุยกันโดยไม่กล่าวโทษ เพราะ HPV อาจไม่มีอาการและไม่สามารถบอกได้ว่าใครติดเชื้อก่อน ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์หรือมีภูมิคุ้มกันบกพร่องควรแจ้งตั้งแต่ตอนนัด

อ่านต่อ

ดูภาพรวมโรคได้ที่ หูดหงอนไก่คืออะไร อาการ สาเหตุ HPV วิธีรักษา และการป้องกัน หากตรวจยืนยันแล้วและต้องการเข้าใจทางเลือกการรักษา อ่าน วิธีรักษาหูดหงอนไก่ จี้เย็นเจ็บไหม และดูแลอย่างไร