ตกขาวไม่ได้ผิดปกติเสมอไป ของเหลวหรือมูกใสถึงขาวที่ไม่มีกลิ่นแรงอาจเป็นภาวะปกติ และปริมาณอาจเปลี่ยนตามช่วงตกไข่ การตั้งครรภ์ การมีเพศสัมพันธ์ หรือการคุมกำเนิดได้ แต่ถ้าลักษณะเปลี่ยนจากที่เคยเป็น หรือมีอาการร่วม ควรคิดถึงการไปตรวจมากกว่ารอดูจากสีเพียงอย่างเดียว ข้อมูล NHS เรื่องตกขาว ระบุชัดว่าไม่ควรวินิจฉัยตนเองจากลักษณะตกขาว

ตกขาวแบบไหนควรไปโรงพยาบาล
ควรนัดพบแพทย์หรือไปคลินิกสุขภาพทางเพศเมื่อสี กลิ่น เนื้อสัมผัส หรือปริมาณตกขาวเปลี่ยนไปจากเดิม โดยเฉพาะถ้ามีกลิ่นแรง คัน แสบ ระคายเคือง เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ปัสสาวะแสบ หรือมีเลือดออกระหว่างรอบเดือนหรือหลังมีเพศสัมพันธ์ อาการเหล่านี้ไม่ได้ชี้ไปที่โรคใดโรคหนึ่ง แต่เป็นเหตุผลให้ประเมินและตรวจหาสาเหตุ
ควรไปตรวจเร็วขึ้นหากมีตกขาวร่วมกับปวดท้องน้อยหรือปวดเชิงกราน มีแผลหรือตุ่มบริเวณอวัยวะเพศ หรืออาการเป็นต่อเนื่องและไม่ดีขึ้น การมีอาการหลายอย่างพร้อมกันอาจเกี่ยวข้องกับการอักเสบในช่องคลอด ปากมดลูก หรือการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ จึงไม่ควรใช้สีหรือกลิ่นเป็นตัวตัดสินเอง แนวทาง CDC ปี 2021 ระบุว่าประวัติอย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับวินิจฉัยอาการช่องคลอดอักเสบ
สัญญาณที่ควรไปสถานพยาบาลทันที
หากปวดท้องน้อยมาก มีไข้ หน้ามืด เป็นลม เลือดออกมาก หรือรู้สึกป่วยรุนแรงร่วมกับตกขาว ให้ไปห้องฉุกเฉินหรือสถานพยาบาลทันที ไม่ควรรอดูอาการที่บ้าน หากอาการไม่รุนแรงแต่เกิดใหม่ ควรติดต่อสถานพยาบาลโดยเร็วเพื่อขอคำแนะนำและนัดตรวจ
ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ควรติดต่อผู้ดูแลครรภ์เมื่อมีตกขาวกลิ่นผิดปกติ สีเขียวหรือเหลือง คัน เจ็บ หรือปัสสาวะแสบ และควรติดต่อทันทีหากมีเลือดออก ขณะเดียวกันน้ำใสที่ไหลต่อเนื่องอาจแยกจากตกขาวได้ยาก จึงไม่ควรพยายามตัดสินเอง หากไม่แน่ใจให้ไปประเมินที่โรงพยาบาล คำแนะนำ NHS สำหรับตกขาวขณะตั้งครรภ์
สีและกลิ่นบอกได้แค่เบาะแส ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ตกขาวสีเขียว เหลือง เทา ขาวข้น มีกลิ่นคาว หรือมีกลิ่นแรง อาจพบได้ในหลายภาวะ เช่น ภาวะเสียสมดุลของแบคทีเรีย เชื้อรา การติดเชื้อทริโคโมแนส หรือการอักเสบของปากมดลูก แต่ลักษณะเหล่านี้ซ้อนกันได้ และบางคนมีการติดเชื้อโดยมีอาการน้อยหรือไม่มีอาการ การตรวจจึงสำคัญกว่าการเทียบสีกับภาพหรือลิสต์ในอินเทอร์เน็ต
เมื่อไปตรวจ แพทย์อาจประเมินอะไรบ้าง
บุคลากรทางการแพทย์อาจถามระยะเวลาที่เริ่มเป็น ความสัมพันธ์กับประจำเดือนหรือเพศสัมพันธ์ อาการคัน เจ็บ ปัสสาวะแสบ เลือดออก โอกาสตั้งครรภ์ และผลิตภัณฑ์หรือยาที่เคยใช้ จากนั้นอาจตรวจร่างกายและเก็บตัวอย่างสารคัดหลั่งตามความเหมาะสม เช่น ตรวจความเป็นกรดด่าง ตรวจด้วยสารละลายหรือกล้องจุลทรรศน์ และการตรวจทางห้องปฏิบัติการอื่น การตรวจแต่ละอย่างมีข้อจำกัด ผลตรวจปกติครั้งหนึ่งจึงไม่ได้แปลว่าสาเหตุทุกอย่างถูกตัดออก
ถ้าอาการยังอยู่แต่ตรวจเบื้องต้นไม่พบสาเหตุชัดเจน ควรกลับไปติดตามตามนัดหรือขอการประเมินเพิ่มเติม ไม่ควรสลับซื้อผลิตภัณฑ์หลายชนิดมาทดลองเอง เพราะอาจทำให้ระคายเคืองและทำให้แปลผลอาการยากขึ้น
ดูแลตัวเองระหว่างรอไปตรวจ
ล้างเฉพาะผิวด้านนอกอย่างอ่อนโยนด้วยน้ำหรือสบู่ที่ไม่มีกลิ่น และหลีกเลี่ยงสบู่ เจล สเปรย์ หรือทิชชูเปียกที่มีกลิ่นหอม ไม่สวนล้างเข้าไปในช่องคลอด เพราะอาจรบกวนสมดุลตามธรรมชาติ หากต้องไปพบแพทย์ ลองจดวันที่เริ่มมีอาการ การเปลี่ยนแปลงของตกขาว อาการร่วม รอบเดือน การตั้งครรภ์ที่อาจเป็นไปได้ และสิ่งที่ใช้กับบริเวณนั้นไว้ เพื่อช่วยให้ซักประวัติได้ครบ
สรุปสั้น ๆ คือ ตกขาวที่เปลี่ยนไปหรือมีอาการร่วมควรไปตรวจ ไม่ต้องรอให้กลิ่นแรงหรือปวดมากก่อน หากมีอาการรุนแรง เลือดออกมาก หน้ามืด ไข้ ปวดท้องน้อยมาก หรือกำลังตั้งครรภ์แล้วมีเลือดออกหรือน้ำใสไหลต่อเนื่อง ให้ไปสถานพยาบาลทันที
อ่านเพิ่มเติมในบทความภาพรวมของหมวดนี้เพื่อทำความเข้าใจอาการ การตรวจ และการดูแลที่เกี่ยวข้อง
มีข้อสงสัย คุยต่อได้
มีคำถามเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศหรืออยากเข้าใจข้อมูลเพิ่มเติม? สามารถปรึกษาเรื่องสุขภาพผ่าน LINEได้อย่างเป็นส่วนตัว เลือกคุยเรื่องที่คุณอยากสอบถามได้เลย

