ตกขาวสีเขียวอันตรายไหม

ตกขาวปกติมักใสหรือขาว ไม่มีกลิ่นแรง และอาจมากขึ้นในบางช่วงของรอบเดือน การตั้งครรภ์ หรือช่วงตกไข่ แต่ถ้าตกขาวเปลี่ยนเป็นสีเขียวหรือเขียวอมเหลือง ควรใส่ใจและนัดประเมิน เพราะอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อได้ อย่างไรก็ตาม สี กลิ่น หรือความข้นเพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันว่าเป็นโรคใดหรือบอกว่าเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์แน่นอนได้ ตามข้อมูลของ NHS และ แนวทาง CDC เรื่องอาการตกขาว

ตกขาวสีเขียวอาจเกี่ยวกับอะไร

หนึ่งในสาเหตุที่ควรตรวจแยกคือ trichomoniasis หรือการติดเชื้อจากพยาธิช่องคลอด ซึ่งอาจทำให้มีตกขาวกระจาย มีกลิ่น หรือเป็นสีเหลืองเขียวร่วมกับการระคายเคืองบริเวณปากช่องคลอดได้ แต่ผู้ติดเชื้อจำนวนมากมีอาการน้อยหรือไม่มีอาการ จึงไม่ควรรอให้มีอาการครบก่อนตรวจ และไม่ควรสรุปจากสีว่าติดเชื้อนี้แน่นอน CDC ระบุในแนวทาง STI Treatment Guidelines 2021 ว่าผู้ที่มารับบริการด้วยอาการตกขาวควรได้รับการตรวจ trichomoniasis ตามความเหมาะสม

สาเหตุอื่นก็เป็นไปได้ เช่น ภาวะช่องคลอดเสียสมดุลจากแบคทีเรีย เชื้อรา การอักเสบของปากมดลูกจากเชื้อบางชนิด หรือการระคายเคืองจากผลิตภัณฑ์และสาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้อ ภาวะเหล่านี้มีลักษณะอาการซ้อนกัน และบางคนอาจมีมากกว่าหนึ่งสาเหตุ จึงไม่ควรใช้ลักษณะตกขาวแทนการตรวจ

อันตรายไหม และควรรอดูอาการหรือไม่

ตกขาวสีเขียวไม่ได้หมายความว่าทุกคนอยู่ในภาวะฉุกเฉิน แต่ก็ไม่ใช่อาการที่ควรปล่อยไว้นานโดยไม่หาสาเหตุ โดยเฉพาะหากเป็นต่อเนื่อง ปริมาณเพิ่มขึ้น มีกลิ่นผิดปกติ คัน แสบ เจ็บเวลาปัสสาวะ หรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ การพบแพทย์หรือคลินิกสุขภาพทางเพศช่วยให้เลือกการตรวจได้ตรงกว่า และช่วยป้องกันการส่งต่อเชื้อให้คู่นอนหากสาเหตุเป็นการติดเชื้อที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์

ควรนัดตรวจเร็วเมื่อมีตกขาวผิดปกติร่วมกับปวดท้องน้อย เลือดออกระหว่างรอบเดือนหรือหลังมีเพศสัมพันธ์ ไข้ แผลหรือตุ่มที่อวัยวะเพศ หรืออาการป่วยมาก กรมควบคุมโรคไทยแนะนำให้ผู้ที่มีตกขาวผิดปกติ มีกลิ่น หรือเปลี่ยนสีต่อเนื่องหลายวัน รวมถึงผู้ที่มีอาการปวดท้องน้อยหรือเจ็บเวลามีเพศสัมพันธ์ รีบไปพบแพทย์ อาการเหล่านี้ไม่ได้ยืนยันโรคใดโรคหนึ่ง แต่เป็นเหตุผลให้ไม่ควรรอดูเองนาน ดูคำแนะนำจากกรมควบคุมโรค

ถ้าตั้งครรภ์ควรทำอย่างไร

ระหว่างตั้งครรภ์ตกขาวอาจมีมากขึ้นตามปกติ แต่ตกขาวสีเขียวหรือเหลือง มีกลิ่นแปลก คัน เจ็บ หรือปัสสาวะแสบ ควรติดต่อผู้ดูแลครรภ์เพื่อประเมิน ไม่ควรซื้อยามาใช้เอง หากมีเลือดออกขณะตั้งครรภ์ควรติดต่อผดุงครรภ์หรือแพทย์ทันทีตามคำแนะนำของ NHS เรื่องตกขาวระหว่างตั้งครรภ์

แพทย์อาจตรวจอะไรบ้าง

การซักประวัติอย่างเดียวไม่แม่นพอสำหรับแยกสาเหตุของอาการช่องคลอด แพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์อาจสอบถามระยะเวลาที่เป็น กลิ่น อาการคันหรือปวด รอบเดือน การตั้งครรภ์ ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ และความเสี่ยงทางเพศ จากนั้นอาจตรวจบริเวณที่มีอาการ วัดความเป็นกรดด่างของสารคัดหลั่ง ตรวจด้วยน้ำยาโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์หรือกล้องจุลทรรศน์ และเลือกการตรวจทางโมเลกุล เช่น NAAT เมื่อเหมาะสม

ผลตรวจบางชนิดไม่พบเชื้อก็ไม่ได้ตัดการติดเชื้อออกทั้งหมด โดยเฉพาะ trichomoniasis หรือเชื้อรา และค่า pH ที่เปลี่ยนก็ไม่จำเพาะพอจะใช้วินิจฉัยเอง ดังนั้นไม่ควรใช้ชุดตรวจที่บ้านหรือภาพถ่ายแทนการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ หากอาการยังอยู่แต่ตรวจครั้งแรกไม่พบสาเหตุ อาจต้องกลับไปประเมินซ้ำหรือส่งต่อ

การรักษาและการดูแลระหว่างรอตรวจ

การรักษาต้องเลือกตามสาเหตุที่ตรวจพบ ไม่ใช่เลือกจากสีตกขาว หากพบ trichomoniasis บุคลากรทางการแพทย์จะวางแผนการรักษาและแนะนำการจัดการคู่นอนเพื่อลดการติดซ้ำ โดยควรงดเพศสัมพันธ์จนทั้งคู่รักษาครบและอาการหาย ไม่ควรแบ่งยา ใช้ยาที่เหลือ หรือซื้อยาปฏิชีวนะและยาฆ่าเชื้อรามาสลับกันเอง เพราะอาจทำให้อาการคลาดเคลื่อนและชะลอการตรวจที่จำเป็น

ระหว่างรอตรวจ ให้ล้างเฉพาะผิวภายนอกอย่างอ่อนโยนและหลีกเลี่ยงสบู่ เจล สเปรย์ หรือทิชชูเปียกที่มีกลิ่นหอม ไม่สวนล้างเข้าไปในช่องคลอด การสวนล้างไม่ได้ทำให้สาเหตุหายและอาจรบกวนสมดุลในช่องคลอด หากมีเพศสัมพันธ์ควรพูดคุยเรื่องการป้องกันและการตรวจโดยไม่กล่าวโทษกัน เพราะสีตกขาวหรือช่วงเวลาที่เริ่มมีอาการไม่สามารถใช้สรุปว่าใครเป็นต้นเหตุหรือบอกความซื่อสัตย์ของคู่นอนได้

สรุปสั้น ๆ

ตกขาวสีเขียวควรได้รับการประเมิน โดยเฉพาะเมื่อมีกลิ่น คัน แสบ ปวดท้องน้อย เลือดออก ไข้ หรืออยู่ระหว่างตั้งครรภ์ สาเหตุอาจเป็น trichomoniasis หรือภาวะอื่นที่อาการคล้ายกัน จึงไม่ควรวินิจฉัยจากสีและไม่ควรรักษาเอง หากต้องการอ่านภาพรวมเรื่องสีและอาการของตกขาว สามารถดู คู่มือเรื่องตกขาว ได้

อ่านเพิ่มเติมในบทความภาพรวมของหมวดนี้เพื่อทำความเข้าใจอาการ การตรวจ และการดูแลที่เกี่ยวข้อง

มีข้อสงสัย คุยต่อได้

มีคำถามเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศหรืออยากเข้าใจข้อมูลเพิ่มเติม? สามารถปรึกษาเรื่องสุขภาพผ่าน LINEได้อย่างเป็นส่วนตัว เลือกคุยเรื่องที่คุณอยากสอบถามได้เลย