หนองในกับคลามัยเดีย ติดร่วมกันได้ไหม และต้องตรวจอะไร

ได้ หนองในกับคลามัยเดียสามารถติดร่วมกันได้ เพราะเป็นการติดเชื้อคนละชนิดที่แพร่ผ่านเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ปาก หรือทวารหนักเหมือนกัน การมีผลตรวจหนองในเป็นบวกจึงไม่ได้แปลว่ามีคลามัยเดียแน่นอน และผลตรวจคลามัยเดียเป็นบวกก็ไม่ได้ยืนยันว่ามีหนองในด้วย ต้องตรวจแยกกันตามความเหมาะสม

หนองในแท้เกิดจากแบคทีเรีย Neisseria gonorrhoeae ส่วนคลามัยเดียเกิดจาก Chlamydia trachomatis ทั้งสองโรคอาจทำให้แสบเวลาปัสสาวะ มีสารคัดหลั่ง หรือมีอาการบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์คล้ายกัน แต่หลายคนไม่มีอาการเลย สีหรือกลิ่นของสารคัดหลั่งก็ใช้ยืนยันไม่ได้ จึงไม่ควรสรุปจากอาการหรือการดูด้วยตนเอง ข้อมูล CDC เรื่องหนองใน ระบุว่าหนองในอาจไม่มีอาการและเกิดได้ที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก และคอ

ทำไมจึงต้องนึกถึงการติดเชื้อร่วม

เมื่อพบหนองใน บุคลากรทางการแพทย์มักพิจารณาตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นด้วย รวมถึงคลามัยเดีย ซิฟิลิส และ HIV เพราะการติดเชื้ออาจเกิดพร้อมกันได้ และอาการอย่างเดียวแยกเชื้อไม่ได้ ในทางกลับกัน ผู้ที่ตรวจพบคลามัยเดียก็ควรได้รับการประเมินว่าควรตรวจหนองในหรือโรคอื่นเพิ่มเติมหรือไม่ แนวทาง CDC ปี 2021 จึงให้ตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นในผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยหนองในหรือคลามัยเดีย

ควรตรวจอะไรบ้าง

การตรวจหลักคือการตรวจสารพันธุกรรมของเชื้อ หรือ NAAT ซึ่งตรวจหนองในและคลามัยเดียได้จากตัวอย่างที่เหมาะสม วิธีเก็บตัวอย่างอาจเป็นปัสสาวะช่วงแรกหรือ vaginal swab ในการติดเชื้อบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ และอาจเป็น swab จากคอหรือทวารหนักเมื่อมีการสัมผัสทางปากหรือทางทวารหนัก แนวทาง CDC เรื่องหนองใน ปี 2021 และ แนวทาง CDC เรื่องคลามัยเดีย ปี 2021 อธิบายว่าชนิดตัวอย่างควรสอดคล้องกับตำแหน่งที่สงสัยหรือมีการสัมผัส

บอกตำแหน่งที่มีการสัมผัสให้ครบ

ปัสสาวะอย่างเดียวอาจไม่ครอบคลุมการติดเชื้อที่คอหรือทวารหนัก หากเคยมีเพศสัมพันธ์ทางปากหรือทางทวารหนักควรบอกบุคลากรโดยไม่ต้องอาย เพื่อให้พิจารณา swab จากตำแหน่งนั้น การตรวจคลามัยเดียที่คอก็อาจถูกรายงานจากตัวอย่างเดียวกับการตรวจหนองในในบางระบบตรวจ แต่ความเหมาะสมของการตรวจขึ้นกับประวัติและวิธีตรวจของสถานพยาบาล จึงไม่ควรเลือกตรวจเองจากตำแหน่งเดียวโดยไม่เล่าประวัติการสัมผัส

นอกจากหนองในและคลามัยเดีย อาจมีการเสนอให้ตรวจ HIV และซิฟิลิสตามความเสี่ยง รวมถึงประเมินเรื่องการตั้งครรภ์เมื่อมีโอกาสตั้งครรภ์หรือเมื่อข้อมูลนี้มีผลต่อการเลือกดูแล สิ่งสำคัญคือแจ้งวันสัมผัสครั้งล่าสุด ตำแหน่งที่มีเพศสัมพันธ์ อาการ ยาที่แพ้ และยาที่ใช้อยู่ เพื่อช่วยให้เลือกการตรวจและการดูแลได้ตรงจุด

ถ้าพบทั้งสองเชื้อ ต้องรักษาอย่างไร

การรักษาหนองในและคลามัยเดียต้องใช้ยาที่บุคลากรทางการแพทย์เลือกให้เหมาะกับเชื้อ ตำแหน่งติดเชื้อ การแพ้ยา การตั้งครรภ์ และแนวโน้มเชื้อดื้อยา การรักษาหนองในไม่ได้ครอบคลุมคลามัยเดียทุกกรณีโดยอัตโนมัติ ดังนั้นอย่าซื้อยาปฏิชีวนะหลายชนิดมากินคู่กัน อย่าใช้ยาที่เหลือ และอย่าแบ่งยาให้คู่นอน เพราะอาจรักษาไม่ตรงเชื้อหรือทำให้ประเมินการดื้อยายากขึ้น แนวทางการดูแลรักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ของกรมควบคุมโรค พ.ศ. 2567 ก็ไม่แนะนำให้ประชาชนซื้อยาใช้เองโดยไม่มีการวินิจฉัย

หลังได้รับการรักษา ควรงดเพศสัมพันธ์อย่างน้อย 7 วันตามคำแนะนำของผู้ดูแล และรอจนคู่นอนได้รับการประเมินหรือรักษาตามความจำเป็นแล้ว เพื่อลดการส่งต่อเชื้อและการติดซ้ำ ผู้ที่รักษาหนองในหรือคลามัยเดียมักได้รับคำแนะนำให้ตรวจซ้ำประมาณ 3 เดือน เพราะการติดซ้ำมักเกิดจากคู่นอนไม่ได้รักษาหรือมีการสัมผัสกับเชื้อใหม่ ส่วนหนองในที่คออาจต้องมีการตรวจยืนยันการหายภายในช่วงเวลาที่บุคลากรกำหนด ซึ่งต่างจากการตรวจซ้ำเพื่อค้นหาการติดเชื้อใหม่

คู่นอนและการป้องกันการติดซ้ำ

หากผลตรวจเป็นบวก ควรคุยกับคู่นอนปัจจุบันหรือคู่นอนในช่วงก่อนการวินิจฉัยให้ไปประเมิน ตรวจ และรักษาตามคำแนะนำ การแจ้งคู่นอนไม่ใช่การกล่าวโทษว่าใครเป็นต้นเหตุ เพราะหนองในและคลามัยเดียอาจไม่มีอาการและเวลาที่รับเชื้ออาจระบุไม่ได้ หลังจากนั้นใช้ถุงยางอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ช่วยลดความเสี่ยง แต่ไม่แทนการตรวจเมื่อมีความเสี่ยงหรือคู่นอนมีผลตรวจผิดปกติ อ่านบทความหลักเรื่องหนองใน อาการ การตรวจ และการป้องกัน ได้จากหมวดเดียวกัน

อาการแบบไหนควรรีบพบแพทย์

ควรไปสถานพยาบาลโดยเร็วหากมีปวดท้องน้อยมาก เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ไข้สูง ปวดหรือบวมอัณฑะมาก ตาแดงปวดมีหนองหรือตามัว หรือมีไข้ร่วมกับผื่นและปวดบวมข้อ หากกำลังตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์และมีอาการหรือสัมผัสเสี่ยง ก็ควรแจ้งบุคลากรและรับการประเมินเร็วขึ้น อาการเหล่านี้ไม่ควรรอดูเองหรือพยายามรักษาด้วยยาที่ซื้อมา

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่สามารถบอกได้ว่าคุณติดเชื้อใดจากอาการเพียงอย่างเดียว หากมีอาการ คู่นอนมีผลตรวจเป็นบวก หรือกังวลหลังสัมผัสเสี่ยง ให้ขอคำแนะนำเรื่องการตรวจโดยเร็ว การตรวจที่ตำแหน่งถูกต้องช่วยตอบได้ว่ามีหนองใน คลามัยเดีย หรือเชื้ออื่นร่วมกันหรือไม่

อ่านเพิ่มเติมในบทความภาพรวมของหมวดนี้เพื่อทำความเข้าใจอาการ การตรวจ และการดูแลที่เกี่ยวข้อง

มีข้อสงสัย คุยต่อได้

มีคำถามเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศหรืออยากเข้าใจข้อมูลเพิ่มเติม? สามารถปรึกษาเรื่องสุขภาพผ่าน LINEได้อย่างเป็นส่วนตัว เลือกคุยเรื่องที่คุณอยากสอบถามได้เลย