ตกขาวร่วมกับปวดท้องน้อย ทำไมไม่ควรรอดูอาการนาน

ตกขาวอาจเปลี่ยนปริมาณและลักษณะได้ตามรอบเดือน การตกไข่ การตั้งครรภ์ หรือการระคายเคือง แต่เมื่อมี ปวดท้องน้อยหรือปวดเชิงกรานร่วมด้วย ไม่ควรใช้สีหรือกลิ่นของตกขาวเป็นเหตุผลให้รอดูอาการอยู่นาน เพราะอาจเป็นสัญญาณของการอักเสบที่ต้องประเมินเร็ว และสาเหตุบางอย่างไม่ได้แสดงอาการเด่นตั้งแต่แรก

ข้อมูลจาก NHS เรื่องตกขาว แนะนำให้ขอคำแนะนำทางการแพทย์เมื่อมีตกขาวเปลี่ยนไปและมีอาการปวดเชิงกราน เลือดออกผิดปกติ ปัสสาวะแสบ หรือเจ็บคันร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม รายการอาการเหล่านี้เป็นเพียงเหตุผลให้ไปตรวจ ไม่ใช่เกณฑ์วินิจฉัยโรคด้วยตัวเอง

ทำไมตกขาวร่วมกับปวดท้องน้อยจึงไม่ควรรอดูนาน

หนึ่งในสาเหตุที่ต้องระวังคือปากมดลูกอักเสบ (cervicitis) ซึ่งอาจทำให้มีตกขาวผิดปกติหรือเลือดออกระหว่างรอบเดือนและหลังมีเพศสัมพันธ์ได้ บางคนแทบไม่มีอาการเลย แนวทาง CDC STI Treatment Guidelines 2021 ระบุว่าเมื่อสงสัยปากมดลูกอักเสบ ควรประเมินสัญญาณของ PID และตรวจหาสาเหตุที่พบบ่อย เช่น หนองในเทียมและหนองใน รวมทั้งพิจารณา BV หรือ trichomoniasis ตามอาการ

PID คือกลุ่มภาวะอักเสบของอวัยวะสืบพันธุ์ส่วนบน เช่น เยื่อบุโพรงมดลูก ท่อนำไข่ หรืออุ้งเชิงกราน อาการอาจมีเพียงปวดท้องน้อย ตกขาว หรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ และบางรายมีอาการน้อยหรือไม่มีอาการชัดเจน CDC ระบุในแนวทางปี 2021 ว่าการวินิจฉัย PID ทำได้ยาก และการวินิจฉัยหรือรักษาล่าช้าอาจสัมพันธ์กับการอักเสบและผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์ในระยะยาว จึงควรมีระดับความสงสัยที่เหมาะสมและประเมินโดยเร็วเมื่อมีอาการเข้าข่าย

อาการนี้อาจเกิดจากอะไรได้บ้าง

ตกขาวกับปวดท้องน้อยไม่ได้ชี้ไปที่โรคเดียว อาจเกี่ยวข้องกับปากมดลูกอักเสบหรือ PID จากการติดเชื้อบางชนิด รวมถึง BV หรือ trichomoniasis ได้ นอกจากนี้ยังมีเชื้อรา การระคายเคืองจากผลิตภัณฑ์ที่มีกลิ่นหอม หรือสาเหตุจากระบบทางเดินปัสสาวะและอวัยวะในอุ้งเชิงกรานที่ต้องตรวจแยกกัน

สี กลิ่น หรือความข้นของตกขาวอาจเป็นเบาะแส แต่ไม่สามารถใช้ยืนยันสาเหตุได้ เช่น ตกขาวสีเหลืองหรือเขียวไม่ได้แปลว่าเป็นโรคใดโรคหนึ่งเสมอ และตกขาวสีขาวก็ไม่ได้ตัดการติดเชื้อออก แนวทาง CDC เรื่องอาการตกขาว ระบุว่าประวัติอย่างเดียวไม่พอสำหรับวินิจฉัย vaginitis อย่างแม่นยำ จึงอาจต้องซักประวัติ ตรวจร่างกาย และตรวจตัวอย่างตามความเหมาะสม

ถ้ามีโอกาสตั้งครรภ์ อย่ารอผลตรวจเองนาน

ถ้ามีโอกาสตั้งครรภ์และมีปวดท้องน้อย โดยเฉพาะเมื่อมีเลือดออกผิดปกติ ควรติดต่อสถานพยาบาลแม้ยังตรวจการตั้งครรภ์ไม่ขึ้นหรือยังไม่มีผลตรวจยืนยัน เพราะการตั้งครรภ์นอกมดลูกอาจเริ่มด้วยอาการไม่ชัดเจน NHS ระบุว่า อาการที่ควรประเมิน ได้แก่ ปวดท้องน้อยข้างเดียวหรือปวดเป็น ๆ หาย ๆ เลือดออกที่ต่างจากประจำเดือน และอาการทางลำไส้หรือทางเดินปัสสาวะบางอย่าง

ให้ไปห้องฉุกเฉินทันทีหากปวดท้องรุนแรงหรือเกิดขึ้นฉับพลัน รู้สึกเวียนศีรษะมาก หน้ามืด เป็นลม คลื่นไส้มาก หรือมีอาการปวดปลายไหล่ร่วมกับสงสัยตั้งครรภ์ เพราะอาจเป็นสัญญาณของเลือดออกภายในจากการตั้งครรภ์นอกมดลูกที่แตกได้ อาการเหล่านี้ไม่ควรรอดูที่บ้าน

ควรไปตรวจเร็วแค่ไหน

หากปวดท้องน้อยร่วมกับตกขาวผิดปกติ ควรติดต่อคลินิก โรงพยาบาล หรือคลินิกสุขภาพทางเพศโดยเร็ว แทนการรอให้สีหรือกลิ่นชัดขึ้น โดยเฉพาะเมื่อมีไข้ หนาวสั่น เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ปัสสาวะแสบ เลือดออกระหว่างรอบเดือนหรือหลังมีเพศสัมพันธ์ หรืออาการปวดเพิ่มขึ้น

การมีไข้ไม่ใช่เงื่อนไขที่ต้องรอให้เกิดก่อนจึงค่อยไปตรวจ เพราะ PID และปากมดลูกอักเสบอาจมีอาการเล็กน้อยหรือไม่มีอาการครบทุกอย่าง หากมีอาการรุนแรง อาเจียนมาก ตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์ หรือไม่แน่ใจว่าเป็นภาวะฉุกเฉิน ให้เลือกสถานพยาบาลฉุกเฉินแทนการนัดตรวจตามปกติ

แพทย์อาจตรวจอะไรบ้าง

ผู้ให้บริการจะถามเรื่องวันเริ่มอาการ รอบเดือน โอกาสตั้งครรภ์ อาการปัสสาวะ การมีเพศสัมพันธ์ การคุมกำเนิด ยาที่ใช้ และอาการร่วม จากนั้นอาจตรวจหน้าท้องและตรวจอุ้งเชิงกรานตามความจำเป็น อาจตรวจการตั้งครรภ์ ตรวจปัสสาวะ หรือตรวจสารคัดหลั่ง เช่น ค่า pH การส่องดูตัวอย่าง และการตรวจหาเชื้อด้วยวิธีที่เหมาะสม

เมื่อสงสัยปากมดลูกอักเสบ CDC แนะนำให้ประเมิน PID และตรวจหนองในเทียมกับหนองในด้วย NAAT จากตัวอย่างช่องคลอด ปากมดลูก หรือปัสสาวะ รวมถึงประเมิน BV และ trichomoniasis ตามอาการ ผลตรวจที่ไม่พบเชื้อหนึ่งชนิดไม่ได้แปลว่าไม่มีสาเหตุอื่น และการตรวจที่เหมาะสมขึ้นกับอาการและความเสี่ยงของแต่ละคน

ระหว่างรอไปตรวจ ดูแลตัวเองอย่างไร

หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด สบู่ เจล สเปรย์ หรือผ้าเช็ดทำความสะอาดที่มีกลิ่นหอม เพราะอาจทำให้ระคายเคืองและรบกวนสมดุลในช่องคลอด ล้างเฉพาะผิวภายนอกอย่างอ่อนโยน และจดสี กลิ่น ปริมาณตกขาว ช่วงเวลาที่ปวด วันที่มีประจำเดือน และยาที่ใช้ไว้บอกผู้ให้บริการ

ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะ ยาฆ่าเชื้อรา หรือยาเหน็บมาใช้เดาเองเพื่อกลบอาการ เพราะตกขาวที่มีลักษณะคล้ายกันอาจมีสาเหตุต่างกัน หากได้รับการตรวจและมีแผนรักษาแล้ว ควรใช้ตามคำแนะนำและกลับไปติดตามเมื่ออาการไม่ดีขึ้นหรือกลับเป็นซ้ำ การรักษาที่ถูกต้องต้องอาศัยการประเมินสาเหตุ ไม่ใช่ตัดสินจากสีหรือกลิ่นเพียงอย่างเดียว

สรุปสั้น ๆ

• ตกขาวร่วมกับปวดท้องน้อยควรได้รับการประเมินเร็ว เพราะอาจเกี่ยวข้องกับปากมดลูกอักเสบหรือ PID ที่อาการไม่ชัดได้
• สีและกลิ่นของตกขาวไม่สามารถวินิจฉัยโรคเองได้
• ถ้ามีโอกาสตั้งครรภ์ร่วมกับปวดท้องน้อยหรือเลือดออก อย่ารอผลตรวจเองนาน
• ปวดรุนแรงฉับพลัน หน้ามืด เป็นลม ปวดปลายไหล่ หรืออาการทรุดลง ให้ไปฉุกเฉินทันที

อ่านเพิ่มเติมในบทความภาพรวมของหมวดนี้เพื่อทำความเข้าใจอาการ การตรวจ และการดูแลที่เกี่ยวข้อง

มีข้อสงสัย คุยต่อได้

มีคำถามเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศหรืออยากเข้าใจข้อมูลเพิ่มเติม? สามารถปรึกษาเรื่องสุขภาพผ่าน LINEได้อย่างเป็นส่วนตัว เลือกคุยเรื่องที่คุณอยากสอบถามได้เลย